Er zijn dagen dat de Kilimanjaro er niet is. Je weet dat hij er staat, je woont eronder, en toch zie je niets anders dan wolk. En dan loop je op een ochtend om zes uur met je thee de tuin in en staat hij er, van de voet tot de sneeuw, boven de daken van de stad uit.
Wij wonen in Moshi. Ngomi komt hiervandaan, we werken hier al zeventien jaar, en dit is de stad waar onze reizen beginnen. Dus dit is geen lijstje bezienswaardigheden dat we van iemand anders hebben overgenomen. Dit is wat wij onze gasten aanraden, en wat we ze niet aanraden.
Is Moshi de moeite waard als je niet gaat klimmen
Ja, voor twee tot drie dagen is dit een fijne plek.
Moshi is een stad van ongeveer 222.000 inwoners op achthonderd tot negenhonderd meter hoogte, aan de zuidvoet van de Kilimanjaro, en naar oppervlakte de kleinste gemeente van Tanzania. Je kunt er binnen een halfuur dwars doorheen rijden. Er is geen groot museum, geen strand, en geen wildpark binnen de stadsgrenzen.
Wat er wel is, is een stad die werkt. De markt, de koffie die hier al generaties in de grond zit, en de hellingen erachter waar de Chagga hun koffie, mais en bananen telen. Daar zit de reden om te blijven, en niet in de stad zelf.
Wij verkopen geen beklimmingen van de Kilimanjaro. Wel komen er veel gasten die de berg willen zien zonder erop te staan, en voor hen is Moshi de plek waar dat lukt.
Moshi als start van je reis, en niet als tussenstop
Dit is een standpunt van ons, en we leggen het uit zodat je er zelf iets van kunt vinden.
Je landt op Kilimanjaro Airport. De meeste reizen rijden daarna in één keer door naar Arusha of zelfs naar de eerste lodge, zodat de safari de volgende ochtend kan beginnen. Wij doen het anders. Wij halen je op, brengen je naar Moshi, en je slaapt hier één of twee nachten voordat je de parken in gaat.
Daar zijn twee redenen voor. De eerste is simpel, je komt uit een vliegtuig van acht uur of langer en je lichaam loopt achter. De tweede is dat je in Moshi iets ziet wat je in de parken niet ziet. Een gewone Tanzaniaanse stad, de koffie op de hellingen, en mensen die niet voor de toerist werken. Als je daarna op safari gaat, kijk je anders.
De transfers zitten bij een Makasa-reis inbegrepen en zijn vooraf geregeld. Op de luchthaven hoef je niets zelf te zoeken.
Moshi of Arusha, wat past bij jou
Deze vraag krijgen we vaak, en niemand schrijft het antwoord eerlijk op. Allebei zijn goede startpunten, ze zijn alleen niet hetzelfde.
Moshi is kleiner en rustiger, en de berg staat bij helder weer in je beeld. De hellingen beginnen vlak buiten de stad, dus de watervallen, de koffie en de Chagga-dorpen liggen op korte rijafstand. Wie wil landen, bijkomen en de omgeving in wil, zit hier goed.
Arusha is groter en levendiger, met meer restaurants en winkels, en het ligt gunstiger voor wie Arusha National Park of de Meru centraal wil zetten. Wie na de reis nog een dag wil shoppen, kiest Arusha.
Wij beginnen onze reizen in Moshi, omdat we hier wonen en omdat we vinden dat je hier beter begint. Dat maakt Arusha niet minder, het maakt onze keuze alleen duidelijk.
Drie dagen in Moshi, zo delen wij ze in
Dit is het programma dat wij draaien, en het staat op vier dingen. De berg zien, de Materuni watervallen, de stad, en een ochtend op de mountainbike.
Dag één. Je landt en wij halen je op. De eerste middag doe je niets zwaars. De stad in, de markt, koffie, en als de lucht meewerkt staat de Kilimanjaro erbij.
Dag twee. Materuni. De waterval en de koffietour bij een Chagga-familie, en je bent aan het eind van de middag terug.
Dag drie. Een ochtend mountainbiken, door de maisvelden en langs de koffieplantages op de helling. ’s Middags ben je vrij, en de volgende ochtend gaan we de parken in.
Heb je twee dagen, dan laat je dag drie weg. Heb je één dag, dan wordt het Materuni. Meer dan drie dagen gaat ten koste van de parken, en dat raden we niet aan. Moshi is de aanloop, niet de reis.
De Materuni waterval en de koffie van de Chagga
Als je één dag hebt, is dit de dag.
Materuni ligt dertien kilometer van Moshi, hoog op de helling, en de rit erheen is het halve verhaal. De weg klimt, de bananen en de koffie komen tot aan de kant, en het wordt koeler terwijl je stijgt. We parkeren in het dorp en vanaf daar loop je. Ongeveer veertig minuten over een pad dat afdaalt naar de voet van de waterval, langs tuinen en door een stuk bos.
Trek schoenen aan die nat mogen worden. In de regentijd is dat pad glad en zijn er stukken waar je je handen gebruikt. Wie slecht ter been is, zegt dat beter voordat we gaan, dan kiezen we een andere dag.
De waterval staat in een nauwe kom met een poel eronder. Het water is koud. Sommige gasten gaan erin, de meeste blijven zitten en kijken.
Daarna de koffie, en dat is waar deze dag over gaat. Je zit bij een Chagga-familie op het erf en je doet de hele weg van boon naar kop zelf mee, tot en met de houten vijzel. Hoe dat stap voor stap gaat, en hoe lang het duurt, staat op Koffietour in Moshi, waar ook de kortere versie zonder waterval staat.
De entree en de dorpsbijdrage reken je ter plaatse contant af in Tanzaniaanse shilling. Vraag ons naar het actuele tarief voordat je gaat, dat verandert.
We rijden deze dag met onze eigen auto en onze eigen gids. Je krijgt dus geen onbekende chauffeur voor de deur die je bij een ticketloket afzet.
Een ochtend mountainbiken door de maisvelden
Dit is de dag waar gasten het achteraf het vaakst over hebben, en die bijna niemand van tevoren had bedacht.
Je rijdt de stad uit en binnen een kwartier zit je op zandpaden tussen de maisvelden. Daarna klimt het, langs de koffieplantages en door de dorpen op de helling, met de berg achter je rug. Het is geen sportieve prestatie, het is de manier om op ooghoogte door het dagelijks leven hier te komen. Je stopt waar je wil, je komt kinderen tegen die meelopen, en je hoort wat je vanuit een auto niet hoort.
We gaan ’s ochtends, want dan is het koel. Een gids rijdt mee en kent de paden. Wie thuis af en toe fietst, kan dit.
Moshi stad, de markt en de koffie
De stad is te lopen, en in een paar uur heb je hem gezien.
Begin op de markt. Dat is het stukje Moshi waar het hardst gewerkt wordt, met de bergen tomaten en de bakken bonen, de kruiden, en de mannen die met karren door de steegjes manoeuvreren. Het is druk en het is niet voor jou ingericht, en dat is precies waarom het de moeite waard is.
Drink daarna ergens koffie. De bonen groeien op de hellingen die je vanaf de straat kunt zien, ze worden hier gebrand, en dat proef je. Welke zaak op dit moment de beste schenkt wisselt, dus vraag het ons of je gids. Dat verandert sneller dan een reisgids wordt herdrukt.
Verder is er een golfbaan met de berg in je rug. Geen dag waar we een reis om heen bouwen, maar als je een ochtend over hebt, regelen we het.
Marangu, als je iets anders wil dan Materuni
Marangu en Materuni worden vaak door elkaar gehaald, ook door aanbieders die de tochten verkopen. Het zijn twee verschillende plekken. Materuni ligt dertien kilometer van Moshi, Marangu veertig tot vierenveertig. Dat is een andere kant van de berg en een andere dag.
Marangu is het dorp waar de Marangu-route naar de top begint, en het is groener en natter dan Moshi zelf. Er lopen meerdere watervallen door het gebied, kleiner dan die van Materuni en in een zachter landschap, met bananentuinen en koffie tot aan het pad.
En er zijn de Chagga-grotten. Dat zijn gangen die de Chagga in de helling hebben uitgegraven om zich met hun vee te verschuilen in tijden van gevaar. Je kruipt er een stuk in, en het is nauwer en lager dan je verwacht. Hoe oud ze zijn laten we aan de gids ter plaatse, want daar lopen de verhalen uiteen en wij zetten geen jaartal op de site dat we niet kunnen onderbouwen.
Wat we er zelf bij zeggen, is dat Marangu geen hoogtepunt van je reis wordt. Het is een goede, rustige dag tussen de koffie en het water. Wie één waterval doet, doet Materuni.
Chemka hot springs, en waarom wij er niet heen gaan
Dit is de meest gestelde vraag over Moshi, dus we geven er een duidelijk antwoord op.
Chemka, ook bekend als Kikuletwa, is een bron tussen Moshi en Arusha waar warm, helder water uit de grond komt en zich in een poel onder de vijgenbomen verzamelt. Het water is blauwgroen en je kunt erin zwemmen. Je begrijpt direct waarom mensen erheen willen, en het staat in vrijwel elk Tanzania-programma dat vanuit Moshi wordt verkocht. Op Tripadvisor heeft de plek ruim vijfhonderd beoordelingen en een gemiddelde van 4,6.
Twee dingen zijn goed om te weten voordat je gaat.
Het is niet langer een stille plek. In de recente beoordelingen komt steeds hetzelfde terug, druk in het weekend, kraampjes rond de poel, en mannen die ongevraagd een binnenband in je handen duwen en daar daarna geld voor verwachten. Wie een verlaten oase verwacht, komt op zondagmiddag van een koude kermis thuis.
En dan het tweede, en dat is onze eigen reden. Wij nemen onze gasten niet mee naar Chemka. Er zijn in dat water krokodillen gezien, en dat weten we uit eerste hand van mensen die hier wonen en werken. Je ziet ze niet, het water is helder en het voelt veilig, en toch is dit een natuurlijke bron die in open verbinding staat met het landschap eromheen. Wij nemen dat risico niet met iemand die bij ons geboekt heeft. Dat is een keuze van ons, geen waarschuwing van een instantie, en we vinden dat je moet weten dat wij hem maken.
Ga je toch, en dat mag, dan regel je dat zelf en niet via ons.
Wat wij op zo’n dag in plaats daarvan doen, is Materuni of de mountainbike. Bij Materuni heb je het water, de waterval en de koffie. Op de bike heb je de maisvelden en de hellingen. Dat zijn geen troostprijzen, het zijn de twee dagen die onze gasten aan het eind van hun reis het vaakst teruggeven als de verrassing van Moshi.
Wanneer zie je de Kilimanjaro vanuit Moshi
Eerlijk antwoord, niet elke dag.
De beste maanden zijn juni tot en met september, het droge seizoen, als de lucht boven de stad het vaakst open is. Februari is de bewolktste maand van het jaar. In april en november kan de top dagen achter elkaar in de wolken hangen, en dan weet je dat hij er staat zonder dat je hem ziet.
Wat je verder moet weten, is dat de berg zelden de hele dag te zien is. Hij komt en gaat. Je kijkt op het ene moment tegen wolk en twintig minuten later staat de sneeuw er scherp tegen de lucht. Dus hou je camera bij de hand en wacht niet op het juiste moment, want dat duurt soms vijf minuten en soms twee dagen.
Onze gidsen weten waar ze moeten stoppen voor het beste zicht, ook op de rit van en naar de luchthaven. Zeg dat je een foto wil, dan rijden we om.
Wanneer je het best naar Moshi komt
Het patroon is er, de hoeveelheden verschillen per jaar, dus we geven je het patroon.
Juni tot en met september is het prettigst. Droog, helder, en de berg het vaakst in beeld. Dit is ook het hoogseizoen voor de parken, dus plan vroeg.
Januari en februari zijn de tweede goede periode. Warmer, en tussen de twee regenseizoenen in.
Maart tot en met mei zijn de lange regens. Dan is het groen en rustig, en zijn de paden naar de watervallen glad.
November en december zijn de korte regens. Vaak een bui in de middag en de rest van de dag droog, dus goed te doen.
Kun je vanuit Moshi op safari
Op één park, ja. Op de rest, niet in één dag.
Arusha National Park is als dagtocht goed te doen vanuit Moshi. Buffels, giraffen, flamingo’s op de Momella-meren en de Meru boven je, en je bent voor het donker terug.
Tarangire kan ook, maar dan zit je het grootste deel van de dag in de auto en zie je het park op de slechtste uren. Wij verkopen die dag alleen met die waarschuwing erbij, en liever niet.
De Serengeti en de Ngorongoro-krater zijn geen dagtocht vanuit Moshi. Wie dat aanbiedt, verkoopt je een rijdag. Voor die parken bouwen we een reis met overnachtingen, en die begint hier in Moshi met één of twee nachten en gaat dan noordwaarts.
Chagga, en niet Maasai
Één misverstand dat we er graag uit halen. De hellingen rond Moshi zijn Chagga-gebied. Boeren, koffie, mais, bananen, en een eigen taal en geschiedenis. De Maasai wonen op de vlaktes verder westelijk en zuidelijk.
Dat onderscheid wordt in reisprogramma’s vaak door elkaar gehaald, en wie hier een Maasai-dorp verwacht, komt op een koffieboerderij terecht. Wij verkopen geen dorpsbezoeken bij de Maasai. Wel werken we met accommodaties die de gemeenschap zelf heeft opgezet, en daar betaal je voor een verblijf en niet voor een bezoek.
In Moshi worden ook bezoeken aan weeshuizen en scholen als excursie aangeboden. Wij doen dat niet. Een kind is geen bezienswaardigheid. Wil je iets bijdragen, vraag het ons, dan brengen we je in contact met een project dat er iets aan heeft.
Wat wij in Moshi bouwen
Wij bouwen hier aan een eigen lodge, aan de voet van de berg. Zodra we een datum kunnen noemen, staat die op deze pagina.
Veelgestelde vragen over Moshi
Is Moshi de moeite waard als je niet gaat klimmen
Ja, voor twee tot drie dagen. De stad zelf is klein, de reden om te blijven ligt op de hellingen eromheen, bij Materuni, de koffie en de Chagga-dorpen.
Hoeveel dagen heb je nodig in Moshi
Twee tot drie nachten. Dag één de stad en de markt, dag twee Materuni, dag drie een ochtend mountainbiken. Meer dan drie gaat ten koste van de parken.
Moshi of Arusha, waar begin je je reis
Moshi als je rustiger wil beginnen en de hellingen in wil, Arusha als je een grotere stad wil of Arusha National Park en de Meru centraal zet. Onze reizen beginnen in Moshi.
Is Moshi een stad
In het dagelijks taalgebruik wel. Formeel heeft Moshi de status van gemeente en niet van city. Voor een reiziger maakt dat geen verschil.
Kun je de Kilimanjaro vanuit Moshi zien
Ja, maar niet elke dag. Juni tot en met september heb je de grootste kans, februari is de bewolktste maand, en in april en november hangt de top soms dagen achter elkaar in de wolken.
Gaan jullie naar de Chemka hot springs
Nee. Er zijn in dat water krokodillen gezien en wij nemen dat risico niet met onze gasten. Ga je toch, dan regel je dat zelf en niet via ons. In plaats daarvan rijden we naar Materuni of gaan we op de mountainbike.
Gaan jullie naar Lake Chala
Niet standaard. Het kratermeer is er, en het is een lange rit zonder voorzieningen ter plaatse. Wij vinden Materuni en de bike een betere besteding van je dag.
Wat is het verschil tussen Materuni en Marangu
Twee verschillende plekken die vaak door elkaar worden gehaald. Materuni ligt dertien kilometer van Moshi en combineert een hoge waterval met een koffietour. Marangu ligt veertig tot vierenveertig kilometer verderop en heeft kleinere watervallen en de Chagga-grotten.
Kun je in Moshi mountainbiken
Ja, en het is een van onze beste ochtenden hier. Door de maisvelden en langs de koffieplantages op de helling, met een gids erbij, en geschikt voor wie thuis af en toe fietst.
Moet je malariapillen nemen in Moshi
Overleg met je huisarts of de reiskliniek. Je leest vaak dat Moshi te hoog ligt voor malaria, en dat is niet waar. Het risico geldt onder de 1.800 meter en Moshi ligt op achthonderd tot negenhonderd meter. Laag is het hier, nul is het niet.
Wanneer kun je het best naar Moshi komen
Juni tot en met september is het prettigst en het drukst. Januari en februari zijn de tweede goede periode. De lange regens vallen van maart tot en met mei, de korte in november en december.
Wij wonen onder deze berg, en we zien hem vaker niet dan wel. Dat is Moshi. Je komt hier niet voor een lijstje, je komt hier voor twee of drie dagen waarin de koffie van de helling komt waar je hem ziet groeien, en voor een gids die weet welk pad glad is en welke bron hij overslaat. Daarna gaan we de parken in.
Karibu Moshi.
