Koffietour in Moshi, van struik tot kop

De koffie die je thuis drinkt heeft ergens aan een struik gehangen, en iemand heeft hem geplukt. Dat weet je wel, maar je hebt het nooit gezien.

Op de hellingen boven Moshi kun je het hele traject zelf doen, op één ochtend. Plukken, pellen, drogen, branden, malen, en dan drinken wat je gemaakt hebt. Het is geen rondleiding waarbij je toekijkt terwijl iemand anders het voordoet.

Wat je doet op een koffietour

Je begint met een kop koffie, want dat hoort zo, en daarna loop je de aanplant in. De struiken staan tussen de bananen, wat geen toeval is. De bananenbladeren geven schaduw en houden vocht vast, en de koffie groeit eronder. Dat systeem is hier ouder dan wie dan ook.

Dan pluk je. Alleen de rode bessen, want de groene zijn niet klaar, en dat zie je sneller dan je denkt. In elke bes zitten twee bonen tegen elkaar aan, met een platte kant. Soms ontwikkelt er maar één, en die wordt dan rond in plaats van plat. Dat is een parelboon, en die worden apart gehouden omdat ze anders branden en anders smaken.

Daarna moet de bes eraf. Dat gebeurt met de hand of met een houten pers, en wat overblijft is een gladde witte boon die nog nat is. Die gaat drogen in de zon, en dan de pan in boven houtvuur, waar je hem zelf omschept tot hij bruin wordt en de geur omslaat van gras naar koffie.

Het laatste stuk is malen, in een houten vijzel, met z’n tweeën, en meestal zingt er iemand mee omdat het anders te lang duurt. Dat is geen folklore voor bezoek, dat is hoe je het volhoudt.

En dan drink je het op, met een lunch erbij van wat er hier gegeten wordt. Je koffie is beter dan hij zou moeten zijn, omdat je weet hoeveel werk erin zit.

Hoe lang duurt een koffietour in Moshi

Reken op een halve dag, inclusief de rit heen en terug en de lunch. Je vertrekt in de ochtend en bent in de middag weer in Moshi.

Dat maakt het een goede eerste dag. Je bent net geland, je hebt het ritme nog niet te pakken, en dit vraagt niets van je behalve aandacht. De dag erna kun je verder.

Waarom de koffie hier anders zit dan elders

Dit zijn Chagga-hellingen. De mensen die hier wonen verbouwen al generaties koffie en bananen op dezelfde grond, met waterkanalen die de berg af lopen en die ouder zijn dan elke plantage die je kunt bezoeken.

En de koffie is hier georganiseerd. De koffieboeren van de Kilimanjaro zitten in coöperaties, en die zijn aangesloten bij een overkoepelende unie die in 1930 is opgericht en inmiddels negentig lokale coöperaties omvat. Het is de oudste coöperatie van Tanzania.

Dat klinkt als een voetnoot en dat is het niet. Het betekent dat de boer die jou laat zien hoe je plukt geen personeelslid is van een plantage, maar iemand die lid is van zijn eigen coöperatie. Daarom gaat het gesprek onderweg over prijzen, over oogsten en over wat een goed jaar is, en niet over een script.

Los, of samen met de Materuni watervallen

Wij bieden de koffietour op twee manieren aan.

Alleen de koffie. Een halve dag, met de volledige route van struik tot kop en de lunch erbij. Dit is de versie voor wie het rustig aan wil doen, of wie maar één vrije ochtend heeft.

Koffie en de watervallen. De langere versie combineert de koffietour met de waterval bij Materuni. Dan loop je eerst zo’n veertig minuten naar beneden naar het water, waar je kunt zwemmen als je durft, en doe je de koffie daarna. Dat is een volle dag en je komt moe thuis.

Welke van de twee past hangt af van hoeveel dagen je in Moshi hebt en van hoe je benen eraan toe zijn. Het pad naar de waterval wordt glad in de natte maanden, dus schoenen die tegen modder kunnen.

Wanneer je het best gaat

Het hele jaar door kan, maar het verschilt wel.

In de oogstmaanden is er het meeste te zien en te doen, want dan hangt alles vol en wordt er werkelijk geplukt. Buiten de oogst doe je dezelfde stappen met bonen die al geplukt zijn, en dat werkt ook, alleen zie je de aanplant dan in rust.

Belangrijker voor je planning is de regen. In de natte maanden zijn de paden op de hellingen glad en de ritten erheen langzamer. Van juni tot en met september en in januari en februari is het het prettigst.

Met kinderen

Dit werkt goed met kinderen. Er valt van alles te doen met je handen, het duurt niet te lang, en de vijzel is bij iedereen onder de twaalf het favoriete onderdeel.

Doe je de combinatie met de waterval, houd er dan rekening mee dat het pad omlaag en weer omhoog gaat, en dat het laatste stuk terug zwaarder is dan het eruitziet.

Hoe je het in je reis inpast

De koffietour vraagt een halve dag in Moshi, en die plannen we in als je het leuk lijkt. Land je ‘s ochtends, dan heb je de middag. Kom je ‘s avonds aan, dan zetten we er een tweede nacht in Moshi bij, en dan heb je de dag erna voordat je op safari vertrekt.

Dat is ook een goed moment ervoor. Je zit nog niet in de auto, je bent nog niet in een park, en je staat gewoon tussen de mensen die hier wonen en het land bewerken. Een paar uur tussen de koffieplanten, en de dag erna rijd je de safari parken in.