Safari is geen afvinklijst.
Wij organiseren safari's in Tanzania sinds 2009 en wij wonen zelf in Moshi, en het verschil tussen een goede eerste safari en een middelmatige zit bijna nooit in welke dieren je ziet. Het zit in het tempo, en in de paar dingen die je zelf mag vragen.
Voor de meeste mensen is een safari iets van één keer in je leven. Je hebt geen vergelijking, dus je komt thuis met mooie foto's en je hoort nooit wat er die ochtend ook had kunnen gebeuren. Daarom schrijven wij het op. Dit zijn de safari tips die wij meegeven aan gasten die volgende week vertrekken.
Vraag je gids om om zes uur te vertrekken
De poorten van de nationale parken gaan om zes uur open, en je mag er om zes uur door. Zeg dat de avond ervoor tegen je gids, dan staat de thermoskan koffie klaar en rijd je de eerste kilometers nog in het donker.
Dat vroege opstaan klinkt zwaarder dan het is. Op safari ga je vanzelf vroeg naar bed, want het is om zeven uur donker en je hebt de hele dag buiten gezeten. Na twee nachten is zes uur geen opoffering meer.
Wat je voor negen uur ziet, zie je de rest van de dag niet meer. De roofdieren zijn dan nog op hun actiefst, de lucht kleurt, en het is koel genoeg om de dieren in beweging te houden. Rond negen uur heb je vaak meer gezien dan op een hele middag. Het hoeft niet elke dag, en niemand vindt het erg als je een ochtend uitslaapt, maar in de Serengeti en de Ngorongoro-krater is het de moeite.
Sta een uur stil bij één dier
Wij staan regelmatig een uur stil met de jeep. Soms uren. Wij hebben twee uur bij een luipaard in een boom gewacht tot hij eruit kwam, en bij een rivieroversteek hebben we uren staan wachten voordat het eerste dier het water in ging.
De eerste keer voelt dat verkeerd. Er slaapt een luipaard in een boom, er gebeurt niets, en ergens anders in het park is vast meer te zien. Dus rijd je door. Wie doorrijdt ziet op één dag veel dieren en weinig gedrag, en dat verschil merk je pas als je thuis je foto's terugkijkt.
In dat uur gebeurt dit. Je hoort de geluiden om je heen en je gaat ze onderscheiden. Je ruikt het gras, en de regen die nog een uur weg is. Je ziet welke vogels bij welk dier horen en waarom. Je gids vertelt wat er gaat gebeuren voordat het gebeurt, omdat hij dit dier al jaren kent. En dan, na twee uur, komt dat luipaard uit de boom.
Dat is het moment dat je mee naar huis neemt. Vraag erom. Zeg tegen je gids dat je liever een uur bij één dier stilstaat dan drie dieren per uur afwerkt. Het is jouw jeep en het is jouw dag.
Laat je verwachtingen los
Je gaat veel zien, daar hoef je niet bang voor te zijn. Maar het lijstje waarmee je aankomt bepaalt hoe je reis voelt. Kom je voor vijf specifieke dieren, dan meet je elke avond af wat er nog niet is afgestreept. Kom je zonder lijstje, dan wordt de jachtluipaard die twee uur lang niets doet even interessant als de leeuw die jaagt.
In de natuur valt weinig te regisseren, en dat is precies de reden dat je hier bent. De kleine dingen zijn achteraf vaak het gesprek. Een olifantenkalf dat zijn slurf nog niet onder controle heeft. Gieren die van heel ver aan komen zetten omdat ze iets weten wat jij nog niet weet. Een grondhoornvogel die naast de jeep loopt alsof hij ergens heen moet.
Je gids vertelt je wat je ziet terwijl je het ziet, en dat is een andere ervaring dan het achteraf opzoeken.
Wat je meeneemt, en waar de volledige paklijst staat
Kort: lagen, want de ochtend is koud en de middag warm, gedekte kleuren, een jas of fleece voor de open jeep, en meer geheugenkaarten dan je denkt nodig te hebben.
De rest staat al ergens anders, compleet en per seizoen: de complete paklijst voor Tanzania. Neem hem door voordat je gaat inpakken, want onderweg koop je deze dingen niet.
Het cultuurbezoek, en hoe je weet dat het klopt
Een ontmoeting met de Maasai kan het sterkste onderdeel van je reis worden, en wij plannen het graag voor je in. De vraag is niet of je gaat, maar hoe het is opgezet.
Vraag twee dingen. Wie heeft dit bezoek opgezet, en wie verdient eraan. Is het antwoord de gemeenschap zelf, dan ben je te gast. Is het antwoord iemand anders, dan ben je publiek.
Daarom werken wij met plekken die de gemeenschap zelf heeft opgezet en zelf runt, zoals Amini Maasai Lodge en Osiligilai. Wat er aan verdiend wordt, blijft daar. Voor ons is dat de enige manier waarop zo'n bezoek werkt. Het moet verantwoord zijn, geen pottekijkers.
Voor je de eerste ochtend de poort door rijdt
Alles hierboven komt op hetzelfde neer. Vraag om tijd, en neem hem dan ook. Wie voor het eerst komt wil zoveel mogelijk zien. Wie vaker komt gaat ergens stilstaan.
Wil je weten hoe zo'n dag van begin tot eind verloopt, van het ontbijt in het donker tot de laatste gamedrive: Hoe ziet een typische safari dag eruit?
Safari njema.
