Een van de slechtst gekozen woorden in de Nederlandse taal is het woord bananenrepubliek. Het staat voor een mallotig land waar de waanzin regeert. Tanzania is een republiek en er groeien ongelooflijk veel bananen, en daar houdt elke vergelijking op.
Kruid, groente of fruit
Een bananenplant of bananenboom is in werkelijkheid een kruid, het grootste kruid ter wereld. De tuinbouwkundige definitie rekent de banaan tot de groenten. Volgens de culinaire definitie is het een vrucht, omdat de banaan als nagerecht of als tussendoortje wordt gegeten.
Feit is dat Tanzania rijk is aan bananen en dat er, met name in de omgeving van de Kilimanjaro, heel veel variëteiten zijn. Overal langs de weg staan de kraampjes. Vrouwen uit de dorpen op de hellingen brengen de trossen op hun hoofd naar de markt in Moshi, en een tros kan vijftig kilo wegen.
Bananen groeien in tropische landen waar de temperatuur niet onder de tien graden komt. Het duurt ongeveer zeven maanden voordat een tros geoogst kan worden. Er zijn ongeveer zoveel soorten als er bij ons sauzen in een snackbar zijn.
Alle soorten en maten
Bij ons in de regio Kilimanjaro vind je vooral deze vier.
Ndizi Kisukari, ofwel de sweet banana. Die worden als fruit gegeten, zoals wij een banaan eten. Kleine bananen van ongeveer tien centimeter. Je staat versteld van de hoeveelheid smaak die er aan zit, veel meer dan aan een Nederlandse banaan.
Ndizi Kimalindi. Wordt ook gewoon als fruit gegeten, maar is groter, zo’n vijftien tot twintig centimeter.
Ndizi Mshare, en die is hier belangrijk. Deze banaan gaat de keuken in, vaak voor een stoofpot met vlees, een beetje vergelijkbaar met hoe wij een aardappel gebruiken. Een traditionele Chaka dish uit Kilimanjaro. Mensen hier vinden dit heerlijk. Deze bananen worden ook vaak als cadeau gegeven. Zoals wij een fles wijn meebrengen voor een etentje, geven ze hier een tros Ndizi Mshare.
Ndizi Ngombe. Hier maken ze bananenbier van. Het wordt gebrouwen op de hellingen van de Kilimanjaro en elke ochtend naar de stad gebracht om te verkopen. Wie zich eraan waagt verdient een prijs, want het lijkt in niets op het heldere bier zoals wij dat kennen. Overigens brouwen ze in Tanzania ook goed gewoon bier, onder andere van het merk Kilimanjaro.
Maak eens een Tanzaniaanse bananensoep
Wil je een echt Tanzaniaans gerecht maken en de banaan op een andere manier gebruiken, begin dan hiermee.
Ingrediënten: 500 gram mager rundvlees in blokjes, 2 soepbotten, 1,5 liter koud water, plantaardige olie, 5 middelgrote groene bananen of bakbananen, 1 fijngehakte ui, 1 grote tomaat ontveld en fijngesneden, zout, peper en een eetlepel boter.
Leg het vlees en de botten in een grote pan, doe het water erbij en breng het aan de kook. Laat het anderhalf uur trekken voor een sterke bouillon. Wrijf je handen in met wat olie om te voorkomen dat het sap van de bananen je handen verkleurt. Pel de bananen en snijd ze in dunne plakjes. Zeef de bouillon en doe er de bananen, ui, tomaat, zout en peper bij. Laat dit pruttelen tot alles zacht en gaar is. Schep de soepbotten eruit. Maak er met een stamper of een blender een romige soep van. Voeg tot slot de boter toe. Verhit de soep nogmaals zonder te laten koken en serveer warm.
Chakula chema, smakelijk eten.
Wat er verder op tafel komt in Tanzania, thuis en in de lodges, staat in Eten en drinken in Tanzania.
