Wat te doen in Arusha, en wat je van de stad moet verwachten

Bij de poort van Arusha National Park controleert de ranger zijn geweer voordat we het bos in lopen. Dat is geen vertoon. In het onderste bos lopen buffels en olifanten, en te voet ben je daar de gast. Kort daarvoor stonden we nog stil in het verkeer in het centrum van de stad.

Eerlijk gezegd is downtown Arusha niet de meest uitnodigende plek. De straten zijn vaak gevuld met druk verkeer, het kan er stoffig zijn en de drukte kan overweldigend zijn. Maar laat je niet misleiden door de eerste indruk, want achter de chaos schuilt een wereld van avontuur en ontdekking. Arusha fungeert als de toegangspoort tot enkele van de meest spectaculaire safaribestemmingen in Tanzania, waaronder het Serengeti National Park en de Ngorongoro-krater. Het is om die reden dat Arusha vaak wordt gezien als een tussenstop voor reizigers op weg naar hun safari. Maar Arusha heeft meer te bieden dan alleen een vertrekpunt, het is een bestemming op zich.

De stad ligt op ruim 1.400 meter hoogte, met Mount Meru van 4.566 meter erachter. Dat merk je aan het klimaat, warme dagen en koele avonden, en aan het groen rondom. Kratermeren, koffie op de hellingen, en bos dat tot in het nationale park doorloopt.

Kort antwoord. Arusha is de logistieke hoofdstad van het noordelijke safaricircuit, ongeveer een uur rijden van Kilimanjaro International Airport. De meeste reizigers blijven er één of twee nachten, aan het begin van de reis om bij te komen van de vlucht, of aan het eind voor een late vlucht naar huis. Heb je één hele dag, dan is een wandelsafari in Arusha National Park het sterkste wat de omgeving te bieden heeft, omdat je daar te voet tussen de dieren loopt. Heb je een halve dag, dan kom je met Shanga, de Maasai Markt en het Cultural Heritage Centre goed rond.

Wij regelen dit allemaal. Alles op deze pagina boeken wij voor onze gasten, van de wandelsafari en de koffietour tot de rit te paard en het culturele programma. Je hoeft het niet zelf uit te zoeken en je hoeft niet te gokken welke aanbieder betrouwbaar is. Sommige dingen doe je gewoon zelf, zoals de markt of een avond bij de brouwerij, en ook dan vertellen we je hoe je er komt.

Wat past bij de tijd die je hebt in Arusha

In het natte seizoen worden Napuru en de mountainbikeroutes glad tot lastig begaanbaar. Vogelen wordt dan juist beter. Dat is de eerlijke ruil.

Beklimming van Mount Meru 

Drie tot vier dagen naar 4.566 meter, over de Momella-route, met overnachting in de Miriakamba-hut op 2.500 meter en de Saddle-hut op 3.570 meter. De top heet Socialist Peak.

Een gewapende ranger loopt het hele park door met je mee. Dat is verplicht en het heeft een reden, want de route gaat door buffel- en olifantengebied. Wie voor zonsopgang op de kraterrand staat, ziet de Kilimanjaro als silhouet boven de wolken uitkomen, en dat is voor de meeste klimmers het moment waar ze het voor deden. Meerdere mensen die allebei hebben gelopen noemen Meru mooier dan de Kilimanjaro zelf.

Onderschat hem niet. De rode draad in ervaringsverslagen is dat Meru zwaarder is dan verwacht. Hij is lager dan de Kilimanjaro, en technisch lastiger.

Safari in het Arusha National Park

Een klein park, en juist daarom de moeite waard. Je ziet er giraffen, zebra's, buffels, waterbokken en wrattenzwijnen, en de zwart-witte colobusapen in de boomtoppen zijn hier makkelijker te zien dan vrijwel overal in Tanzania.

Er leven geen leeuwen in dit park. Dat is precies waarom je hier wél mag wandelen, iets wat in de Serengeti of de Ngorongoro niet kan. Een wandelsafari met een ranger brengt je te voet tussen de giraffen, en dat is een andere dag dan vanuit een auto kijken. Luipaarden komen voor, maar ze worden zelden gezien, dus reken er niet op.

Één ding dat op veel sites verkeerd staat. De kraterbodem van Ngurdoto is al sinds 1967 gesloten voor bezoekers. Je kijkt vanaf de rand naar beneden, je gaat er niet in.

Paardrijden in de Natuur

Wij werken met Tanzania Horse Safaris, gevestigd op het Dolly Wildlife Estate bij Usa River, ongeveer drie kwartier van Arusha en van het vliegveld.

De Estate Bush Ride duurt twee uur en vertrekt om 8.00, 10.30 en 16.30 uur. Onderweg zie je eland, zebra, gnoe, koedoe, bosbok, impala en dik-dik, met Meru boven je en op heldere dagen de Kilimanjaro in de verte. Beginners kunnen mee, het tempo volgt de minst ervaren ruiter.

Twee harde grenzen die je vooraf moet weten. De minimumleeftijd is veertien jaar en het maximumgewicht is 95 kilo. Kom je met een twaalfjarige aanrijden, dan gaat die niet mee, en dat wil je niet op de dag zelf ontdekken.

Wij boeken deze rit voor gasten, en dat doen we bewust. In reviews komt terug dat het contactformulier van de stal traag wordt beantwoord, en dat probleem hoef je dan niet te hebben.

Er zijn ook meerdaagse ritten, langs de Kilimanjaro, door de Serengeti of rond Meru. Die horen bij het safariaanbod, niet bij een dag in Arusha.

Wandeling bij Lake Duluti

Lake Duluti is een kratermeer aan de voet van Mount Meru, omringd door bos en rotsige hellingen. De wandeling eromheen duurt ongeveer twee uur, grotendeels in de schaduw.

Kanoën op het meer is populairder dan de wandeling, en het is de betere keuze met kinderen. Je vaart laag over het water langs de oever, waar het bos tot aan de waterlijn doorloopt.

Let op, dit valt onder het Duluti Forest Reserve en niet onder TANAPA, dus je parkkaart geldt hier niet.

Het is een vogelplek. Visarenden, ijsvogels, aalscholvers en reigers. De wandeling is vlak en kort genoeg voor kinderen, en hij werkt goed op een ochtend waarop je nog moe bent van de vlucht.

Kanoën op Lake Momella

Lake Momella ligt binnen het Arusha National Park. Peddelen over het kalme water met giraffen op de oever, dat is een van de weinige plekken in Tanzania waar dat kan. Het meer is alkalisch, dus er zwemmen geen grote dieren in.

Flamingo's zijn hier seizoensgebonden en de aantallen wisselen sterk met de waterstand. Wij beloven ze niet, en wie dat wel doet, verkoopt iets wat hij niet in de hand heeft.

Local Village Walk

Hier kun je beter een programma met een naam kiezen dan een wandeling zonder.

In Mulala, ongeveer dertig kilometer buiten Arusha op de zuidhelling van Meru, draait het programma om de Agape Women's Group. Je loopt langs de koffie- en bananenvelden, je ziet hoe daar kaas wordt gemaakt, en je eet mee. In Ngiresi en Ilkiding'a lopen vergelijkbare programma's.

Het verschil met een naamloze dorpswandeling is waar het geld blijft. Bij deze programma's komt het terecht in de gemeenschap die het organiseert, en dat is meteen de reden dat de mensen die je ontmoet er zelf voor gekozen hebben.

Vraag je gids wat gepast is voordat je begint te fotograferen. Dat is geen formaliteit.

Napuru Watervallen

Een boswandeling naar de Napuru watervallen, langs de rivier omhoog. Ongeveer vier kilometer heen en terug, reken anderhalf tot twee uur per richting, met meerdere doorwaadplaatsen waar je door het water loopt.

Dit is niet Materuni, dat ligt bij Moshi. Napuru is rustiger en er komen weinig bezoekers, en dat is precies waarom wij hem noemen. Trek schoenen aan met grip en ga ervan uit dat je natte voeten krijgt. Bijna elke klacht die je over Napuru leest, gaat over mensen die op sandalen kwamen en de rivier hadden onderschat.

Mountainbiken

Kies uit een rit van twee uur, een tocht van vier uur, of een dagexcursie. Je rijdt over singletrackpaden door de boerendorpen aan de rand van Arusha, langs velden en huizen, en je komt onderweg boeren en kinderen tegen. Het terrein is grotendeels vlak, de wegen zijn matig tot goed, en er is deels schaduw.

Op 1.400 meter hoogte fiets je zwaarder dan je gewend bent. Begin rustig als je net geland bent.

Meserani Slangenpark

Begin bij de kliniek. Meserani heeft sinds 1993 een gratis slangenbetenkliniek die de wijde omgeving bedient, en voor wie hier in de buurt woont is dat het verschil tussen leven en niet. Er is ook een Maasai-museum, en er zijn kamelenritjes voor kinderen.

De slangen zelf zie je daarna. Over de huisvesting van enkele reptielen is de laatste jaren kritiek gekomen, en wij vinden dat je dat zelf moet kunnen wegen, dus we zeggen het erbij.

Dit is een stop langs de weg naar Ngorongoro, geen natuurervaring. Als je die kant op rijdt en kinderen bij je hebt, is het een logische onderbreking. Ben je alleen in Arusha en kun je één ding kiezen, kies dan iets anders.

De Maasai Markt

Twee locaties in de stad, gratis toegang, open van de ochtend tot het eind van de middag. Sieraden, textiel, houtsnijwerk en tassen.

Weet waar je aan begint. Onderhandelen is hier de norm, en de eerste vraagprijs ligt vaak een veelvoud boven wat het uiteindelijk wordt. Reizigers die dat niet weten, voelen zich achteraf opgelicht, en dat is jammer want de sfeer en het aanbod zijn goed. Verkopers zijn volhardend. Ga met een bedrag in je hoofd en houd je eraan.

Heb je geen zin in dat spel, ga dan naar het Cultural Heritage Centre hieronder, waar de prijzen vastliggen.

Koffietour

Dit is de koffietour op de hellingen bij Arusha, niet die bij Materuni aan de Kilimanjaro-kant. Reken op een halve dag.

Je loopt door de velden, je ziet het plukken, pellen, drogen en branden, je helpt mee, en je drinkt aan het eind wat je zelf hebt gemaakt. De hellingen van Meru liggen op de juiste hoogte voor arabica, en dat proef je aan het verschil met de koffie in je hotel.

Korte dag, tastbaar proces, en het verhaal achter een product dat iedereen kent maar bijna niemand heeft zien groeien.

Cultural Heritage Centre

Een groot gebouw langs de weg, sinds 1994, gratis toegang. Het hoofdgebouw heeft de vorm van Uhuru Peak, de top van de Kilimanjaro. Binnen vind je een galerie met houtsnijwerk, schilderijen en beeldhouwwerk uit heel Oost-Afrika, een winkel, en een afdeling voor tanzaniet.

Voor de kunst en het gebouw is dit een goede stop, zeker op een aankomstdag of vlak voor je vlucht, want het ligt aan de vliegveldkant. De prijzen liggen vast, dus je hoeft hier niet te onderhandelen.

Tanzaniet koop je hier bij een betrouwbaar adres. De steen komt maar op één plek ter wereld uit de grond, in de heuvels bij Mererani, op korte afstand van waar je staat. Wat hem zo zeldzaam maakt en waar je op let bij het kopen, hebben wij apart uitgeschreven in tanzaniet, zeldzamer dan diamant.

Golf met uitzicht op Kilimanjaro

De Kilimanjaro Golf & Wildlife Estate ligt op 1.040 hectare bushland tussen de Kilimanjaro en Mount Meru, met een 18-holes baan. Zebra's en gnoes lopen over het terrein.

Er is een bar met pizza, sundowners op de zestiende tee en op vrijdag een clubavond.

Dit is er een voor wie sowieso golft. Speel je niet, dan is dit geen reden om er een dag aan te geven, maar de vrijdagavond is ook zonder clubs een prettig adres.

Maasai stam bezoeken

Dit is de activiteit met de grootste kwaliteitsverschillen van de hele lijst, en je kunt vooraf niet zien welke je krijgt.

Een kort dorpsbezoek dat je vanuit de stad boekt, voelt vaak als een voorstelling die voor jou wordt opgevoerd. Springen, zingen, foto, souvenirs, weg. Daar leer je niets van en de gemeenschap houdt er weinig aan over.

Wij verblijven daarom liever een nacht bij een Maasai-lodge in West Kilimanjaro, zoals Amini of Osigilai. Je gidsen zijn daar Maasai, je bent op hun land, en het gesprek komt vanzelf op gang zonder dat er iets wordt opgevoerd. Het kost een dag extra en het levert iets op dat een uur in een dorp niet kan.

Wil je dit binnen Arusha houden, kies dan een van de culturele programma's hierboven. Die zijn van de Meru-gemeenschap en niet Maasai, en ze zijn eerlijk over wat ze zijn.

Shanga

Op het terrein van Arusha Coffee Lodge, bij het vliegveld, werken ruim zeventig mensen met een beperking aan glas, sieraden en textiel van gerecycled materiaal. Je loopt de werkplaatsen in en je ziet ze werken. Toegang is gratis.

Mensen komen hier binnen voor een souvenir en blijven voor de werkplaats. Dat is ook precies wat in reviews terugkomt, het woord dat het vaakst valt is onverwacht.

Omdat het bij het vliegveld ligt, past het in het laatste dagdeel voor je vlucht. Wij noemen dit het sterkste adres in Arusha dat bijna niemand op zijn lijstje heeft staan.

The Tanzanite Experience

India Street, Blue Plaza, derde verdieping. Een museum over tanzaniet, met uitleg over hoe de steen ontstaat en hoe hij wordt gewonnen.

Wat het bijzonder maakt is dat er geen verkoopdruk is. De medewerkers leggen uit hoe je kwaliteit beoordeelt en wat kleur en helderheid met de waarde doen. Bezoekers noemen het vaker een museumbezoek dan een winkelbezoek, en het staat bij herhaling op één in Arusha op TripAdvisor.

Een uur hier maakt het verschil tussen een steen kopen en weten wat je koopt.

Twiga Brewery

In de AIM Shopping Mall aan Dodoma Road, op de begane grond tegenover de bioscoop, staat de enige ambachtelijke brouwerij van Noord-Tanzania. Blonde Ale, IPA, Light Lager en Stout, gebrouwen volgens het Reinheitsgebot, zonder suiker en zonder conserveermiddelen.

De brouwerij en de pub delen één ruimte, zonder glaswand ertussen, dus je staat naast de ketels terwijl je drinkt. De rondleiding is gratis en gaat met een gids.

Open van maandag tot en met donderdag van elf tot tien, en van vrijdag tot en met zondag van elf tot middernacht. Het is aan de prijzige kant naar lokale maatstaven, en dat is de enige klacht die je erover hoort.

Één kanttekening voor wie meer verwacht. Twiga in Arusha en Crafty Dee's in Dar es Salaam zijn de enige twee formele ambachtelijke brouwerijen van Tanzania. Dit is dus één goed adres, geen bierscene.

Hoeveel dagen plan je in Arusha

Minstens één nacht, en vaak twee.

De reden is praktisch. Je landt na een vlucht van twaalf uur of meer, vaak met een overstap, en je bent moe. Wie de volgende ochtend aan zijn eerste gamedrive begint, zit die dag half te slapen in de auto. Dat is zonde van de duurste dag van je reis.

Één nacht is het minimum, twee is beter als je de tijd hebt. Met twee nachten heb je een hele dag om er te zijn, voor een wandelsafari in het park of een ochtend bij Lake Duluti, en begin je uitgerust aan de Serengeti.

Aan het eind van de reis werkt hetzelfde principe andersom. Vlieg je 's avonds laat, dan is een laatste nacht in Arusha prettiger dan een hele dag wachten met je koffers in de auto. Shanga en het Cultural Heritage Centre liggen allebei aan de vliegveldkant, dus die laatste ochtend vult zichzelf.

Moshi of Arusha, waar begin je

Allebei liggen ze op korte rijafstand van Kilimanjaro International Airport, en wij kiezen per reis welke van de twee past.

Moshi is kleiner en groener, aan de voet van de Kilimanjaro. Op een heldere ochtend vult die berg de hele horizon, en voor veel gasten is dat het eerste moment dat ze beseffen waar ze zijn, nog voordat ze een park hebben gezien. Moshi voelt lokaal en rustig. Wij kiezen het voor wie zacht wil beginnen, voor gezinnen die aan het tijdverschil moeten wennen, en voor wie 's avonds landt en gewoon goed wil slapen.

Arusha is groter en meer op safari ingericht. Meer accommodatie, meer restaurants, en dichter bij de route naar de parken. Arusha heeft minder van de rust van Moshi, maar het is efficiënt en goed verbonden. Wij kiezen het voor wie de volgende ochtend vroeg vertrekt, voor wie een strak schema heeft, en voor de laatste nacht voor een late vlucht.

Er is geen beter of slechter. Er is wel een verkeerde keuze voor jouw vlucht, en daar kijken wij naar voordat we de reis opbouwen.

Op Safari vanuit Arusha

Arusha is een veelgebruikt startpunt voor meerdaagse safari's. Olifanten in Tarangire, de grote trek door de Serengeti, of afdalen in de Ngorongoro-krater.

Één eerlijk advies over dagtrips. Je kunt vanuit Arusha in één dag naar Tarangire of de Ngorongoro, en dat wordt volop aangeboden. Het is ook de meest genoemde teleurstelling in alle ervaringsverslagen die wij lazen. Je vertrekt in het donker, je bent op het beste wilduur nog onderweg, en je rijdt 's avonds moe terug. Het kan, en het is een compromis, geen volwaardig bezoek. Heb je maar één dag, doe dan Arusha National Park en bewaar de krater voor een reis waarin hij past.

Wil je breder kijken dan Arusha, dan staan de bezienswaardigheden in Tanzania op een rij.

Zelf zouden wij beginnen bij de dagen die je hebt, en dan pas bij de lijst. Dat overzicht staat in de tabel bovenaan.

Wij wonen twee uur verderop in Moshi en rijden deze route vaak. Wil je weten hoeveel dagen Arusha in jouw reis verdient, plan dan een gesprek.