Ruaha National Park
Ruaha Park in het kort
Oppervlakte
20.226 vierkante kilometer, het tweede grootste park van Tanzania
Waar Ruaha om bekendstaat
Olifanten, baobabs, leeuwen en de Great Ruaha River
Ruaha vanaf Dar es Salaam
Ongeveer twee uur vliegen, of tien tot twaalf uur rijden
Beste reistijd voor Ruaha
Juni tot oktober, met juli tot oktober als sterkste periode
Wij raden aan
Minstens drie nachten, vijf als je de tijd hebt
Ruaha National Park ligt op een grens die je niet ziet maar wel merkt. Hier loopt de Oost-Afrikaanse acaciasavanne over in het miombo-bos van zuidelijk Afrika, en dat levert een soortenmix op die je zelden in één park bij elkaar vindt. Het is het enige park in Oost-Afrika waar zowel de grote als de kleine koedoe voorkomt, en dat is geen toeval, het is die overgangszone.
Het park is genoemd naar de rivier. Ruvaha betekent rivier in het Hehe, en de Great Ruaha River langs de zuidoostgrens is de levensader. In het droge seizoen valt hij grotendeels droog tot een reeks poelen, en precies dan wordt hij het brandpunt van het park. Alles wat drinkt komt naar die poelen, en olifanten graven met slurf en poten naar water in de droge zandrivieren die eromheen liggen.
En dan de olifanten zelf. Ruaha heeft de grootste olifantenpopulatie van Tanzania, en in het droge seizoen zijn ze een van de zekerste waarnemingen van het park. Daaromheen buffelkuddes die kunnen oplopen tot enkele honderden dieren, leeuwen in troepen die groter zijn dan je in het noorden gewend bent, en baobabs die het landschap zijn eigen karakter geven.
Wat Ruaha National Park vooral anders maakt, is hoe weinig mensen er komen. Het park trok in de laatst gepubliceerde telling ruim twintigduizend bezoekers in een jaar, terwijl de Serengeti er honderdduizenden ontvangt. Een reiziger schreef het op TripAdvisor kort samen, dit is geen Serengeti-dierentuin maar echte wildernis. Dat is precies de ruil die je hier maakt.
Ruaha is een wildernispark, en dat betekent iets anders dan een park met hoge dichtheden. Het wild is over een enorm gebied verspreid, dus je zoekt langer en je vindt minder vaak. Wat je ervoor terugkrijgt, is dat je bij een waarneming meestal alleen staat, en dat je soorten ziet die in het noorden niet voorkomen.
In het droge seizoen olifanten, buffels in kuddes tot enkele honderden, impala's, giraffen, zebra's, nijlpaarden, krokodillen en leeuwen in stevige troepen. En de grote koedoe, met zijn gedraaide horens, die hier veel talrijker is dan in de noordelijke parken.
Voor vogelaars is Ruaha National Park een topbestemming, met rond de vijfhonderdzeventig geregistreerde soorten. Van november tot april is het sterkst, wanneer de trekvogels er zijn.
Luipaarden worden regelmatig gezien maar nooit gegarandeerd. Jachtluipaarden zijn aanwezig maar dun verspreid. En dan de Afrikaanse wilde hond, waarvan hier een van de belangrijkste populaties ter wereld leeft, al is de trefkans wisselvallig en zou niemand er een belofte over moeten doen.
Verder de kleine koedoe, sabelantilope, paardantilope, eland en de gestreepte hyena. Op een nachtsafari kun je serval, genetkat, civetkat, mangoest en galago tegenkomen.
Neushoorns leven niet in Ruaha, die zijn hier lokaal uitgestorven. Ruaha National Park is dus geen Big Five-park, en aanbieders die dat wel schrijven, kloppen niet.
Grant-gazelles ontbreken ook, want dat is een noordelijke soort. En een bootsafari kan hier niet, want de rivier valt in het droge seizoen droog. Daarvoor moet je in Nyerere zijn.
Je leest overal dat in Ruaha meer dan tien procent van alle leeuwen ter wereld leeft. Dat cijfer komt uit onderzoek, maar het gaat over het bredere landschap van ruim eenentwintigduizend vierkante kilometer, dus het park plus de omliggende reservaten en dorpsland, en het is een schatting en geen telling. De leeuwen die hier zitten, leven in grote troepen en jagen op buffel, wat een spektakel oplevert dat je elders zelden ziet. Maar je moet ze zoeken, en dat kost tijd.
Waar op safari in Ruaha
Ruaha National Park is te groot om in één beeld te vatten, en waar je slaapt bepaalt wat voor safari het wordt. Het centrum ligt bij Msembe, aan de Great Ruaha River, en daar staan de meeste kampen, aan de oostkant waar de wilddichtheid het hoogst is. Dit is ook het enige deel waar je in het hoogseizoen andere voertuigen tegenkomt, al is dat vergeleken met het noorden weinig. Vlakbij liggen de zandrivieren Mwagusi en Mdonya, met worstbomen en grote vijgenbomen, klassiek wildgebied waar olifanten naar water graven. Verder naar het zuidwesten ligt Jongomero, zeer afgelegen, met nauwelijks voertuigen en sterke wandelsafari's. Het kamp daar sluit ongeveer van half maart tot mei. Verspreid door het park liggen rotsformaties als de Lunda- en Kimilamatonge-kopjes, met uitzicht over het landschap. En in het zuidwesten liggen de Usangu-wetlands, sinds 2008 deel van het park en pas sinds 2022 open voor bezoekers, via één kamp dat van juni tot november werkt. De focus ligt daar op onderzoek en natuurbehoud, en de dichtstbijzijnde airstrip is twee uur rijden.
Je gids maakt het verschil
In een park waar het wild verspreid zit over twintigduizend vierkante kilometer, wint ervaring het van geluk. Een gids die Ruaha kent, weet welke poelen in welke maand water houden, waar de buffelkuddes zich ophouden en welke leeuwentroep daarachteraan zit, en langs welke zandrivier de olifanten op dit moment graven. Hij leest het landschap terwijl hij rijdt. Verse sporen in het zand van een droge rivierbedding, gieren die cirkelen, een groep impala's die allemaal dezelfde kant op staart. In het noorden hoef je zulke tekens minder te gebruiken, want daar staat het wild vaak gewoon voor je neus. Hier maken ze het verschil tussen een lege dag en een dag die je bijblijft. En hij weet wanneer geduld loont. Ruaha beloont wachten. Bij een poel blijven tot de olifanten komen levert hier meer op dan doorrijden naar het volgende punt.
Ruaha heeft één lang regenseizoen, van november tot april, en een droog seizoen van ongeveer juni tot oktober. Geen maand is waardeloos, maar het verschil tussen nat en droog is hier groter dan in de noordelijke parken, want het wild verspreidt zich met het water mee.
Dit is Ruaha op zijn sterkst. Het park droogt op, het wild concentreert zich bij de rivier en de laatste poelen, en de vegetatie dunt uit zodat je verder kijkt. Juli tot oktober is de beste periode, met augustus als drukste maand en oktober als heetste, met middagen die regelmatig boven de vijfendertig graden komen. September is ideaal voor wandel- en nachtsafari's. De nachten zijn koel, dus neem warme kleding mee.
De eerste regens beginnen meestal half november. Begin november combineert de laatste concentraties met de eerste buien, en de trekvogels arriveren. In december keert het groen terug terwijl de dieren nog relatief geconcentreerd zitten. Rustig, behalve rond de feestdagen.
Het groene seizoen, warm en weelderig. Het wild is meer verspreid omdat er overal water is, dus zoeken kost meer tijd, al blijven de rivier en de Mwagusi lonend. Dit is de top van het vogelseizoen, met weinig bezoekers en lagere prijzen.
De natste maanden, met april als zwaarste. De vegetatie is dicht en het wild sterk verspreid. Vanaf half maart sluiten de meeste kampen, het zuiden rond Jongomero en de Usangu-wetlands zijn praktisch onbereikbaar, en landen kan in april soms niet. Wie in deze periode wil reizen, kan beter een ander park kiezen.
Minstens drie nachten. Ruaha National Park is groot, het wild zit verspreid, en de reis erheen kost tijd. Vier of vijf nachten is wat wij aanraden als je Ruaha echt wilt leren kennen. Dan is er ruimte voor de wisselvallige soorten, zoals wilde hond, luipaard en jachtluipaard, en tijd om naast de gewone ritten ook een wandelsafari of een nachtsafari te doen.
En dat kan hier, want in tegenstelling tot de noordelijke parken mag je in Ruaha National Park te voet het veld in met een gewapende ranger, en mag je na zonsondergang met een schijnwerper op pad. Dat zijn twee ervaringen die de Serengeti en de Ngorongoro-krater niet bieden, en ze zijn een reden op zich om langer te blijven.
Ruaha National Park ligt op het zuidelijke circuit, en dat betekent dat je het combineert met een rondreis door de zuidelijke parken of er naartoe vliegt. Vanaf Dar es Salaam ben je in anderhalf tot twee uur bij de airstrip van Msembe, vanaf Zanzibar in twee tot tweeënhalf uur, meestal via Dar. Er gaan ook directe vluchten vanuit de Serengeti, een paar keer per week, in drie tot vier uur.
Vanaf Dar es Salaam met de auto is het tien tot twaalf uur, meestal met een overnachting in Iringa of een stop in Mikumi of Nyrere goed te doen. Hoe we Ruaha in een grotere route zetten, lees je bij onze uitleg over safari in Tanzania.
Waar je slaapt in Ruaha
Het aantal kampen in Ruaha National Park is bewust klein gehouden, en dat is precies waarom het er zo rustig blijft. De meeste liggen aan de oostkant en in de centrale zone, langs de Great Ruaha en de Mwagusi, waar de wilddichtheid het hoogst is. Het zijn overwegend kleine tented camps, van comfortabel tot heel luxe. Bij Msembe staat daarnaast eenvoudige accommodatie van de parkbeheerder, met bandas en campsites. In het zuiden rond Jongomero en in de Usangu-wetlands staat elk vrijwel maar één kamp, en daar zie je dus bijna niemand.
Ruaha National Park is de wildernis van Tanzania, en het vraagt tijd en geduld in ruil voor rust die je in het noorden niet vindt. Of het bij je past, hangt af van wat je al hebt gezien en hoeveel dagen je hebt. Vertel ons wanneer je wilt gaan en wat je zoekt, dan denken we mee over de route, het aantal nachten en of vliegen de beste weg is.
Andere parken in Zuid-Tanzania
Het grootste park van Tanzania, met bootsafari's over de Rufiji-rivier en een landschap van meren en kanalen.
Open vlaktes met olifanten en giraffen, op vier uur van Dar es Salaam en de makkelijkste eerste stop van het zuiden.
Onze voorbeeldreis van vijftien dagen door het zuiden, met Nyerere, Mikumi en Ruaha, en Zanzibar als afsluiter.