Mikumi National Park
Mikumi Park in het kort
Oppervlakte
3.230 vierkante kilometer, grenzend aan Nyerere National Park in het zuiden
Waar Mikumi om bekendstaat
De open Mkata-vlakte, olifanten, nijlpaarden en bavianen
Mikumi vanaf Dar es Salaam
Ongeveer 290 kilometer over asfalt, vier tot zes uur rijden
Beste reistijd voor Mikumi
Juni tot oktober, met september en oktober als hoogtepunt
Wij raden aan
Eén tot twee nachten, als onderdeel van een rondreis door het zuiden
Mikumi National Park ligt in een kom tussen bergen. In het noordoosten rijzen de Uluguru-bergen op, in het westen de heuvels van Rubeho en Lumango, en daartussen strekt zich de Mkata-vlakte uit. Open grasland met acaciabosjes, baobabs en de borassuspalm waar het park zijn naam aan dankt, met de bergranden als lijst eromheen.
Die open aanblik is wat Mikumi zijn karakter geeft. Je kijkt ver, en dat maakt het spotten makkelijk. Olifanten trekken in familiegroepen over de vlakte, giraffen staan tussen de acacia's, en bij de poelen ten noorden van de hoofdpoort liggen nijlpaarden vaak met tientallen bij elkaar. Zebra's, gnoes, impala's en buffels grazen ertussendoor, en gele bavianen zijn er in groepen die je nergens anders zo goed kunt observeren.
Mikumi grenst in het zuiden aan Nyerere National Park en vormt daar één ecosysteem mee. Dat is te merken, want de dieren bewegen tussen beide gebieden.
Mikumi is het enige beschermde gebied van Tanzania waar een doorgaande snelweg doorheen loopt. De A7 van Dar es Salaam richting Zambia doorsnijdt het park over ongeveer vijftig kilometer, en dat merk je. Tijdens een game drive hoor je soms vrachtverkeer, en vanaf sommige kampen zie je de weg liggen.
Het is eerlijk om dat te zeggen, want wie hier volledige wildernis verwacht, komt bedrogen uit. Tegelijk levert het beelden op die reizigers naderhand het vaakst noemen, een olifantenfamilie die rustig de asfaltweg oversteekt terwijl het verkeer stilstaat.
Mikumi National Park is open en overzichtelijk, en dat maakt het een prettig park om te leren kijken. De dichtheden liggen lager dan in de Serengeti, maar je ziet wat je ziet meestal goed, want er is weinig dat het zicht belemmert.
In het droge seizoen olifanten, buffels, giraffen, zebra's, gnoes, impala's en wrattenzwijnen. Nijlpaarden bij de poelen, vaak met veel tegelijk. En gele bavianen en groene meerkatten, die hier zo talrijk zijn dat er decennialang gedragsonderzoek naar is gedaan.
Voor vogelaars zijn er meer dan vierhonderd soorten, met een piek tussen oktober en april wanneer de trekvogels uit Europa en Azië er zijn. Bij de poelen en de dam zitten dan volop waadvogels.
Leeuwen worden regelmatig gezien, maar niemand kan ze beloven. Luipaarden zijn er wel en worden zelden gezien. Verder gevlekte hyena's, elanden, krokodillen en het Lichtenstein-hartenbeest. In de heuvels rond de vlakte zitten sabelantilopen en grote koedoes, en af en toe trekken er wilde honden door.
Neushoorns zijn in de jaren negentig uit Mikumi verdwenen door stroperij en niet teruggekeerd. Mikumi National Park is dus geen Big Five-park, hoe vaak je dat ook op andere sites leest. Jachtluipaarden komen hier ook niet voor.
En over boomklimmende leeuwen wordt soms geschreven alsof het een kenmerk van Mikumi is. Daar is geen onderbouwing voor.
Mikumi hoort bij het Nyerere- en Selous-ecosysteem, een gebied van meer dan honderdduizend vierkante kilometer. In dat ecosysteem werden in 2013 ruim dertienduizend olifanten geteld, na jaren van zware ivoorstroperij. Bij de telling van 2022 stonden er ruim twintigduizend, en de onderzoekers vonden weinig verse karkassen, wat erop wijst dat de stroperij onder controle is.
Waar op safari in Mikumi
Het toeristische deel van Mikumi National Park ligt ten noordwesten van de snelweg, en daar rijd je een circuit van enkele tientallen kilometers. Het grootste deel van het park, ten zuidoosten van de weg, is niet ontsloten voor bezoekers. Dat maakt het overzichtelijk, en het betekent ook dat je in twee dagen het toegankelijke deel goed hebt gezien.
Het hart is de Mkata-vlakte, open grasland waar de meeste game drives zich afspelen. Ten noorden van de hoofdpoort liggen de nijlpaardpoelen, een vaste stop, met nijlpaarden en watervogels. Verder naar het noorden ligt de Mwanambogo-dam, een waterpunt dat in het droge seizoen dieren aantrekt en waar het beduidend rustiger is dan op het hoofdcircuit.
In het zuiden, rond Kikoboga, zitten de gele bavianen waar het park om bekendstaat. En langs de heuvelranden, bij de Vuma Hills, heb je uitzicht over de hele vlakte, met miombo-bos waar sabelantilopen en koedoes leven.
De drukte zit op het hoofdcircuit, rond de poelen en bij de picknickplaatsen, en vooral in het weekend en midden op de dag. Het noorden richting de dam is bijna altijd stiller.
Je gids maakt het verschil
In een park waar veel bezoekers hetzelfde circuit rijden, zit het verschil in timing. Onze gidsen zijn er bij zonsopkomst, wanneer het licht laag staat, de roofdieren nog actief zijn en er nauwelijks andere voertuigen rijden. Ze weten wanneer ze beter naar het noorden kunnen trekken, richting de dam, en wanneer het hoofdcircuit juist het beste is.
Ze weten ook waar het wild in dit seizoen drinkt, want op de Mkata-vlakte sturen de waterpunten alles. In het droge seizoen is dat een handvol plekken, en wie weet welke dat zijn, hoeft niet te zoeken.
En ze rijden langzaam waar het moet. Bij de snelweg, waar dieren oversteken, en op de vlakte, waar het zicht ver reikt maar de dieren tussen het gras staan. Wat je hier ziet, hangt vooral af van hoeveel tijd je neemt om te kijken.
Mikumi National Park is het hele jaar open en het hele jaar te bezoeken. Het verschil zit in het zicht, de begaanbaarheid van het circuit en de drukte.
Het landschap droogt op, de vegetatie dunt uit en het wild verzamelt zich bij de laatste waterpunten. Juni is rustig en al goed. September en oktober zijn het hoogtepunt, met grote kuddes bij het water en sterke roofdieractiviteit. Oktober is de heetste en droogste maand. Juli en augustus zijn de drukste periode, zeker in het weekend.
De eerste regens brengen vers gras, en bij de antilopen begint het kalfseizoen. De trekvogels arriveren en de nijlpaardpoelen in het noorden zitten vol waadvogels. Het landschap wordt groener en de begroeiing dichter, en rijden op de zwarte kleigrond van de vlakte wordt lastiger. Een rustige periode met jonge dieren.
Groen, warm en vol vogels. Dit is samen met november en december de sterkste tijd voor vogelaars. Het wild is meer verspreid omdat er overal water is, dus wildkijken is minder voorspelbaar dan in het droge seizoen.
De lange regens, met april als natste maand. Het landschap is op zijn groenst, de prijzen zijn het laagst en er zijn de minste bezoekers. Delen van het circuit op de Mkata-vlakte kunnen onbegaanbaar worden door de zware kleigrond, het gras staat hoog waardoor spotten lastiger is, en het aanbod aan accommodatie is beperkter.
Eén nacht is voor de meeste reizigers genoeg, en het is de vorm die wij het vaakst plannen. Je hebt dan een middagdrive en een ochtenddrive, en dat zijn precies de uren waarin het park op zijn best is.
Twee nachten geven ruimte voor het rustige noorden en de dam, voor een wandelsafari of een nachtsafari, en voor een ochtend zonder haast. Heb je meer tijd, dan combineer je liever met Udzungwa voor bergwandelingen, of je rijdt door naar Nyerere of Ruaha.
Mikumi is vanuit Dar es Salaam en vanuit Zanzibar als dagtrip te doen, en voor wie op het strand zit en nooit eerder wild heeft gezien, is dat een manier om er toch iets van mee te krijgen. Wij bouwen onze reizen anders op, en dat is een keuze over wat een safari voor ons is. Niet zo snel mogelijk de bekende dieren afvinken, maar tijd nemen om te kijken, en meemaken hoe een dag in het veld verloopt.
Mikumi National Park is de logische eerste stop van een safari in het zuiden van Tanzania. Vanaf Dar es Salaam rijd je er in vier tot zes uur naartoe over asfalt, en vanaf daar ga je verder naar Nyerere National Park voor de bootsafari's over de Rufiji, of westwaarts naar Ruaha, ongeveer vijf uur verderop.
Zo bouw je een zuidelijke reis op die drie heel verschillende parken combineert. Mikumi als open vlakte en zachte start, Nyerere voor het water en de bootsafari's, en Ruaha als de grote wildernis. Veel reizigers sluiten die route af met een paar dagen Zanzibar.
Het park heeft ook een airstrip, bij Kikoboga, dus vliegen kan. In de praktijk rijden de meeste van onze reizigers, omdat Mikumi nu juist het park is dat over de weg goed bereikbaar is en omdat de rit onderweg al iets oplevert.
Waar je slaapt in Mikumi
In het park liggen enkele lodges en tented camps, vooral aan de noordwestkant, in en rond het ontsloten circuit en op de heuvelrand met uitzicht over de vlakte. Dat uitzicht is het sterkste argument, want je kijkt van boven over het hele open landschap.
Buiten het park vind je eenvoudige lodges en guesthouses langs de snelweg bij het dorp Mikumi, en een ruimer aanbod in Morogoro, op ongeveer een uur rijden.
Het aanbod loopt van budget tot midden, met een paar comfortabele kampen erbij. Dit is geen bestemming met een dichte concentratie luxe lodges zoals het noorden, en dat past bij de rol die Mikumi in een reis speelt.
Slaap je in het park, dan komt er een concessievergoeding per persoon per nacht bij.
Mikumi National Park is de zachte start van een reis door het zuiden, met open vlaktes, olifanten en nijlpaarden op een dag rijden van Dar es Salaam. Wij plannen het meestal met een overnachting, zodat je de vroege ochtend meepakt, en als onderdeel van een route die doorloopt naar Nyerere of Ruaha. Vertel ons wanneer je wilt gaan en wat je zoekt, dan denken we mee over de volgorde en het aantal nachten.
Andere parken in Zuid-Tanzania
Een safari door het zuiden is bijna altijd een rondreis langs meerdere parken. Mikumi National Park ligt het dichtst bij Dar es Salaam en is de logische eerste stop, met Nyerere in het zuiden en Ruaha in het westen. Elk park heeft zijn eigen karakter, en juist die afwisseling maakt de reis.
Het grootste park van Tanzania, met bootsafari's over de Rufiji-rivier en een landschap van meren en kanalen.
Grote olifantenkuddes, baobabs en leeuwen in stevige troepen, met een fractie van de bezoekers van het noorden.
Onze voorbeeldreis van vijftien dagen door het zuiden, met Mikumi, Nyerere en Ruaha, en Zanzibar als afsluiter.