In Tanzania werd een meisje dat zwanger werd van school gestuurd. Dat was beleid, geen uitzondering, en het betekende dat haar opleiding daar eindigde. Vijftien jaar oud, zestien, en klaar.
Maria Kamm begon een school die ze wel aannam.
Dat was tegen het beleid in, en ze deed het toch. De Kilimanjaro Academy is daaruit gegroeid, en de Mama Clementina Foundation eromheen. Ruim tweeduizend zevenhonderd leerlingen hebben er sindsdien een diploma of een vakopleiding gehaald.
Maria Kamm is de moeder van Ngomi. Dit is dus geen goed doel dat wij hebben uitgezocht, dit is waar hij vandaan komt.
Wie Maria Kamm is
Maria Josephine Kasindi Kamm werd in juni 1937 geboren in Iringa. Ze ging in Tanzania naar school, haalde in 1963 haar bachelor geschiedenis aan Saint Mary’s College in de Verenigde Staten en in 1965 haar master onderwijs aan Syracuse University. Daarmee was ze een van de eerste vrouwen uit Tanzania met een Amerikaanse universitaire graad. In datzelfde jaar, 1965, begon ze met lesgeven.
Van 1970 tot 1992 was ze hoofd van Weruweru Secondary School. Haar man, de Duitse arts Georg Kamm, hield daar de ziekenpost draaiende en gaf er eerste hulp en gezondheidsles. Ngomi groeide op het terrein van die school op, tussen de lessen en de leerlingen van zijn moeder.
In 1992 ging Maria met pensioen, vijfenvijftig jaar oud, en stak ze al haar energie in de foundation. Ze zat een periode in het parlement op een speciale zetel voor het vasteland. In 1997 kreeg ze een eredoctoraat onderwijs van Saint Mary’s College, in 2014 werd ze uitgeroepen tot Tanzaniaanse vrouw van het jaar, en in november 2025 verleende de Universiteit van Dar es Salaam haar een eredoctoraat in de letteren. Georg is in 2023 overleden. Maria is negenentachtig.
Education is the only wealth that cannot be stolen. Use it to build others.
Maria Kamm
Waarom de foundation er kwam
Het probleem was niet dat er geen scholen waren. Het probleem was wie eruit werd gezet en wie nooit binnenkwam.
Meisjes verdwijnen hier eerder uit het onderwijs dan jongens, en de reden is bijna altijd geld. Als een gezin moet kiezen welk kind doorleert, valt die keuze zelden op de dochter. Werd een meisje daarbovenop zwanger, dan was er tot voor kort helemaal geen weg terug.
De Mama Clementina Foundation werd in 1988 opgericht om precies daar iets aan te doen. Niet door erover te praten, maar door een school te bouwen waar die meisjes wel terechtkonden, en door het schoolgeld bij te leggen voor wie het niet kon opbrengen.
Wat de Kilimanjaro Academy nu is
De Kilimanjaro Academy staat bij Moshi en is een middelbare school voor meisjes. Een vierjarige opleiding, met daarna twee jaar erbovenop voor wie door wil naar de universiteit. Het onderwijs is in het Engels, over twaalf vakken, van wiskunde en natuurwetenschappen tot geschiedenis.
Wat de school anders maakt dan een gewone middelbare school, staat achter het hoofdgebouw. Een computerzaal, een bibliotheek, laboratoria, een naaiatelier en een bakkerij. Daar worden vakdiploma’s gehaald in kleermaken, koken, hotelwerk en ICT. Een meisje dat hier weggaat zonder universiteitsplek, gaat weg met een vak in haar handen. Dat is geen bijzaak, dat is het hele idee.
De scholen van de foundation
De foundation draait meer dan de school bij Moshi.
School | Waar | Wat |
Kilimanjaro Academy | Kilimanjaro, bij Moshi | Middelbare school voor meisjes, met de vakopleidingen |
Makambako Secondary School | Njombe | Middelbaar onderwijs |
Mgongo Village School | Iringa | Onderwijs in het dorp waar Maria Kamm vandaan komt |
Dat laatste is geen toeval. Iringa is waar ze geboren is, en de school daar staat in het dorp waar haar eigen verhaal begon.
Hoe de school betaald wordt
De Kilimanjaro Academy is een school en geen liefdadigheidsproject. Leerlingen betalen schoolgeld, net als op andere middelbare scholen in Tanzania, en daar draait het onderwijs op.
Het verschil zit bij de meisjes voor wie dat schoolgeld buiten bereik ligt. Voor hen springt de foundation bij, en dat geld moet ergens vandaan komen. Een deel komt uit donaties. Een ander deel komt van de lodge aan de voet van de Kilimanjaro die bij de foundation hoort, waar de opbrengst naar het onderwijs gaat, naar lesmateriaal, salarissen van docenten en maaltijden.
Die lodge is van de foundation en niet van ons. Wij verkopen er geen overnachtingen en wij verdienen er niets aan.
Die tweede bron is de stabiele. Een inzamelingsactie ebt weg zodra de aandacht naar iets anders verschuift, een lodge die draait doet dat niet.
Waarom dit bij ons hoort
Veel reisorganisaties verbinden zich aan een goed doel. Dat gaat meestal over een logo onderaan een website en een bedrag per boeking, en het had net zo goed een ander doel kunnen zijn.
Dit ligt anders. Wij hebben dit werk niet gekozen, het stond er al voordat Makasa bestond. Ngomi groeide op op het terrein van Weruweru, waar zijn moeder tweeëntwintig jaar de school leidde en zijn vader de ziekenpost deed. Onderwijs was thuis geen gespreksonderwerp, het was het werk.
Onderwijs voor meisjes is de meest saaie en meest effectieve vorm van ontwikkeling die er bestaat. Het levert geen foto’s op waar mensen van schrikken, en het werkt wel. Een meisje dat haar diploma haalt, verandert de rekensom van haar hele gezin, en daarna die van het volgende.
Daarom staat er op deze pagina geen knop om op te drukken. We vertellen het omdat het werk er is, niet omdat we er iets mee willen.
De meeste mensen die naar Tanzania komen horen hier nooit van. Ze rijden langs Moshi op weg naar de parken en weten niet dat er een school staat die begon met meisjes die nergens anders meer terechtkonden.
Ruim tweeduizend zevenhonderd leerlingen hebben er inmiddels gezeten. Sommigen gingen door naar de universiteit, anderen gingen weg met een vak in hun handen. Maria is negenentachtig, en de scholen draaien door.
